Werelddag van de Geestelijke Gezondheid, maandag 10 oktober 2016

Samen Veerkrachtig

De werelddag van de geestelijke gezondheid (10 oktober) vraagt aandacht voor veerkracht. Veerkracht helpt om je eigen mentale gezondheid in evenwicht te houden. Het maakt je sterker op moeilijke momenten. Door te zorgen voor elkaar zorg je ook voor veerkracht bij anderen.

Emmaüs is ambassadeur voor de actie Samen veerkrachtig. Hieronder een fragment uit een interview van de Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheidszorg over veerkracht in Emmaüs.

Hoe besteedt Emmaus aandacht aan de geestelijke gezondheid van patiënten, bewoners, medewerkers, vrijwilligers…?

Een van de sectoren waarin Emmaüs actief is, is de geestelijke gezondheidszorg. Aandacht voor die geestelijke gezondheid zit dus ingebakken in de werking en is een goedaardig virus dat ook andere sectoren 'besmet'. Er is bijvoorbeeld een nauwe samenwerking tussen psychiatrische ziekenhuizen en de bijzondere jeugdzorg. Medewerkers van het psychiatrisch verzorgingstehuis De Landhuizen volgen een aantal bewoners op in een woonzorghuis Sint-Jozef in Wommelgem. Het algemeen en het psychiatrisch centrum zijn zowel in Duffel als in Malle/Zoersel goede buren.

In de zorg staat vandaag de eigen kracht van de patiënt centraal. Hij krijgt een actieve rol in zijn herstel en participeert in de werking van de voorziening. Praten met de patiënt in plaats van over de patiënt zorgt voor veel meer betrokkenheid. Daarnaast besteden alle voorzieningen aandacht aan gezonde voeding, beweging, mindfulness, vrijetijdsbesteding... Het psychiatrisch verzorgingstehuis plaatste zelfs een woonwagen op hun domein waarin bewoners op vakantie kunnen gaan: even weg uit de dagelijkse werking en dat in een veilige omgeving. 

In de ouderenzorg starten netwerken op met de bedoeling de oudere zolang mogelijk thuis te laten wonen, in de vertrouwde omgeving. Dat zorgt voor minder stress.

Goede zorg voor bewoners houdt voortdurend rekening met het evenwicht draaglast – draagkracht. In de sector ondersteuning van personen met een beperking stemmen ze de begeleidingsstijl af op  het psychodynamisch model waar de sociale en emotionele ontwikkeling van de persoon met een beperking centraal staat.

De medewerkers houden ook de vinger aan de pols: er zijn regelmatig tevredenheidsmetingen en onderzoeken naar het welbevinden van patiënten. Dat gebeurt in de psychiatrische ziekenhuizen, in de kinderopvang, in de bijzondere jeugdzorg...

 

Wat  betekent 'zorg voor elkaar' voor Emmaus?

Medewerkers en vrijwilligers in de zorg krijgen te maken met veel emoties. Pijn, verdriet, agressie...  kunnen hard inhakken op iemand. Werkbegeleiding, teamvergaderingen, coaching on the job, teamdagen, aandacht voor vorming en ontwikkeling, opvolggesprekken bij langdurige afwezigheid... zijn voorbeelden van initiatieven die medewerkers ondersteunen.

Een aantal voorzieningen werkt ook met stress support teams of nazorgteams die medewerkers kunnen opvangen bij ingrijpende gebeurtenissen.

Uit een bevraging over welzijn op het werk in 2015 leren we ook dat de medewerkers kunnen rekenen op veel steun van hun collega's en leidinggevenden. Die bevraging leverde nog een resem actiepunten op waarrond actief gewerkt wordt.

Het psychiatrisch ziekenhuis Bethaniënhuis heeft een gezondheidsbeleid uitgebouwd voor medewerkers dat in de 3 fases (voor-tijdens-na ziekte) acties beschrijft die door de leidinggevende, collega's…genomen kunnen worden. De leidinggevenden krijgen hiervoor ook opleiding.

Daarnaast is er in het Bethaniënhuis sinds 2015 een werkgroep 'gezond en welzijn' – BRAVO die verschillende bestaande initiatieven rond gezondheid ondersteunt en nieuwe initiatieven ontwikkelt. Voorbeelden van bestaande initiatieven zijn ergonomie, stratenloop, inside-out run… Nieuwe initiatieven zijn slaaphygiëne, yoga, qigong, gezondheidsweek, voedingsworkshops, opleidingen timemanagement, omgaan met perfectionisme, verbindende communicatie… In najaar 2016 en voorjaar 2017 start de vorming rond burn-out en de uitwerking van het opgestelde actieplan in het kader van burn-out.

Maar minstens zo belangrijk zijn minder formele initiatieven. samen lunchen, personeelsfeest,  nieuwjaarsreceptie, informele babbels, aanwezigheid van collega 's op belangrijke gebeurtenissen (begrafenis, huwelijk, etc.) … Emmaüs neemt ook ieder jaar deel aan de complimentendag. Maar we weten dat er dagelijks complimenten en bedankjes uitgewisseld worden.

 

Wat betekent 'zorg voor veerkracht'?

Burn out voorkomen is een belangrijke uitdaging. Emmaüs organiseert in december een intern symposium voor een 200 leidinggevenden uit alle voorzieningen. Het is belangrijk dat zij inzichten en tips om burn out te voorkomen en veerkracht te verhogen, delen met de collega's. Dit op 3 niveaus: zelfzorg, met je team, in je organisatie.

Ook enkele voorzieningen zetten in op preventie van burn out. Jeugdzorg Emmaüs Antwerpen bespreekt veerkracht bijvoorbeeld in oktober met de medewerkers op een tweedaagse.

Het psychiatrisch ziekenhuis Bethaniënhuis werkt naast intervisie en vorming aan een tool rond burn out. Met de kwaliteitsdag op 10 oktober proberen ze medewerkers te verbinden rond een kwaliteitsthema. In 2016 gaat de aandacht specifiek uit naar veerkracht en datgene waaruit medewerkers energie kunnen halen.

 

Nog tip(s)?

  • Spaar positieve feedback niet op voor een formeel gesprek, maar maak er een dagelijkse gewoonte van.
  • Denk vooral 'mens' en niet te veel 'proces'. 
  • Het zit soms in kleine dingen: vervang frisdrank door soep, neem de trap i.p.v. de lift (m.a.w. beweeg), geef wat vaker een compliment...